Në hapësirat e Odës Ekonomike të Maqedonisë sot u mbajt ngjarja e katërt kombëtare për ndarjen e granteve nga Fondi Rajonal për Sfida, që ka për qëllim mbështetjen e zhvillimit të arsimit profesional dhe lidhjen me sektorin e biznesit.
Këtë herë u nda grant në vlerë prej 500 mijë euro për realizimin e projektit “Trajnim i mençur në përpunimin e produkteve të qumështit dhe mishit” Fakultetit të Bujqësisë pranë Universitetit “Goce Dellçev” në Shtip dhe Shkollës së Mesme Komunale “Koço Racin” nga Sveti Nikolla, së bashku me gjashtë kompani. Me këto mjete do të ndërtohet dhe pajiset Qendra moderne trajnimi për përpunimin e qumështit dhe mishit, do të përgatitet programi mësimor dhe materialet mësimore me ç’rast do të mbështeten dy kualifikime: Përpunues i qumështit dhe Përpunues i mishit dhe produkteve të mishit.
Në këtë ngjarje fjalim mbajti edhe ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Prof. Dr. Vesna Janevska, e cila shprehu kënaqësinë që arsimi dhe komuniteti i biznesit vazhdojnë të krijojnë mundësi për të rinjtë dhe të ndërtojnë kapital njerëzor konkurrues.
“Në Maqedoni, me krenari flasim për suksesin e modelit të arsimit dual, në kuadër të arsimit të mesëm profesional. Në këtë grant njihen të gjitha praktikat e tij të mira – mundësia e partneritetit midis shkollave të mesme dhe fakulteteve, roli aktiv i kompanive, përfshirja e odave ekonomike, trajnimi praktik i nxënësve me mentorë, si dhe bashkëpunimi me partnerë ndërkombëtarë. Qëllimi i përbashkët është zgjidhja e drejtpërdrejtë e sfidave strukturore të tregut të punës, si papunësia e të rinjve dhe mungesa e aftësive, si dhe rritja e konkurrueshmërisë së kompanive lokale,” theksoi Janevska.
Gjithashtu theksoi se Ministria e Arsimit dhe Shkencës po i zbaton me intensitet reformat në arsim. Konform Agjendës së Reformave, deri në dhjetor të vitit 2026 shteti ka obligim të arrijë numrin prej 700 kompani të përfshira në arsimin dual. Tashmë kjo shifër është tejkaluar dhe mbi 800 kompani janë të përfshira në përvetësimin e njohurive praktike të nxënësve drejtpërdrejt te punëdhënësi. Ndërsa siç tha Janevska, kjo shifër do të vazhdojë të rritet, sepse kompanitë e shohin përfitimin nga pjesëmarrja në arsimin cilësor të kuadrove sipas nevojave të tyre.
“Nxënësit gjithashtu e njohin përparësinë për të hyrë në tregun e punës ose në arsimin e lartë të përgatitur jo vetëm me njohuri teorike, por edhe me njohuri praktike nga vende konkrete pune, dhe për këtë arsye edhe numri i nxënësve në paralelet duale në shkollat e mesme profesionale është gjithnjë e më i madh nga viti në vit. Në arsimin profesional janë të regjistruar 66% e nxënësve të shkollave të mesme. Prej tyre, rreth 30% janë të regjistruar në arsimin dual,” informoi ministrja.
Duke u shprehur mirënjohje partnerëve ndërkombëtarë në arsimin profesional për investimet e vazhdueshme në përmirësimin e tij, theksoi se me Ligjin e ri për Arsimin e Lartë, i cili së shpejti do të jetë para deputetëve, arsimi dual ngrihet në nivelin e arsimit të lartë. Jepet mundësia që mësimi praktik në lëndët e detyrueshme, për fushat ku kjo është e zbatueshme, të zhvillohet si arsim dual nën mentorimin e ekspertëve nga sektori real dhe të një mentori nga programi përkatës i studimeve në universitet.
Fondi Rajonal për Sfida është institucion financiar që ka për qëllim rritjen e konkurrueshmërisë së ndërmarrjeve në Ballkanin Perëndimor 6, përmes financimit të inves-timeve në pajisje dhe infrastrukturë për projekte të arsimit dual dhe profesional, të hartuara në partneritet midis institucioneve të arsimit profesional dhe ndërmarrjeve. Grantet ndahen përmes një sfide konkurruese rajonale.
Ministria Federale Gjermane për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim i ndau 73,4 milionë euro për RCF, ndërsa qeveria zvicerane, e përfaqësuar nga Agjencia Zvicerane për Bashkëpunim dhe Zhvillim, bashkëfinancoi edhe 10 milionë euro shtesë. Mjetet iu ndanë Bankës Gjermane për Zhvillim, ndërsa realizuar nga Forumi i Investimeve i Odave të Tregtisë së Ballkanit Perëndimor 6, si iniciativë e përbashkët e odave ekonomike të rajonit. Fondi zbatohet nga konsorciume konsulence.
Pas katër thirrjeve të hapura, Fondi Rajonal për Sfida është zotuar të mbështesë gjithsej 17 projekte me 91 ndërmarrje partnere në Maqedoni, në vlerë prej 7,63 milionë euro. Në thirr-jen e katërt për propozime projektesh, arritën 187 shprehje interesi nga vendet e Ballkanit Perëndimor, prej të cilave 14 ishin nga Maqedonia. Komisioni për përzgjedhje vendosi të financojë një projekt më të suksesshëm nga Maqedonia me një shumë totale prej 495,350 euro.
