Ideja e një rritjeje të mundshme të moshës së daljes në pension ka rihapur debatin mbi të ardhmen e sistemit të pensioneve në Maqedoninë e Veriut. Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë po reagon ashpër dhe po paralajmëron se zgjatja e jetës së punës nuk mund të jetë zgjidhje për problemet financiare të Fondit të Pensioneve.
“Rritja e normës së kontributeve ose zgjatja e moshës së daljes në pension vetëm për të mbuluar deficitin në Fondin e Pensioneve nuk i zgjidh problemet strukturore”, thotë sindikata.
Jetëgjatësia mesatare është 76 vjet. Si argument kundër një rritjeje të mundshme të limitit, sindikata përmend të dhënat nga Libri Statistikor Vjetor i Republikës së Maqedonisë së Veriut 2025, sipas të cilit jetëgjatësia e pritur në vend është 76.63 vjet.
“Pra, a është ideja, në vend të një pensioni, të punohet deri në fund të jetës?”, pyesin ata nga LSM.
Aktualisht, kërkesat për pension pleqërie janë: 64 vjeç për burrat, 62 vjeç për gratë, të paktën 15 vjet përvojë pensioni.
Sindikata propozon modele të reja pensioni.
LSM propozon më shumë mundësi për sistemin e ardhshëm të pensioneve: pension me 40 vjet përvojë pune për burrat, pension me 35 vjet përvojë pune për gratë, pension i parakohshëm, futja e një stazhi të dobishëm për profesionet me kushte të vështira pune, mundësia e zgjedhjes midis pensionit sipas moshës ose stazhit, pension i pjesshëm pleqërie, mundësia e blerjes së stazhit shtesë.
Theksohet veçanërisht nevoja për mbrojtjen e punëtorëve në ndërtim dhe profesione të tjera të rrezikshme ku sforcimi fizik dhe kushtet e punës ndikojnë ndjeshëm në shëndet.
Në Maqedoninë e Veriut ka rreth 348,512 përfitues pensionesh, dhe pensioni mesatar është rreth 28,000 denarë në muaj. Sistemi regjistron rreth 556,294 persona të siguruar, që do të thotë një raport prej afërsisht 1 pensionist me 1.63 punonjës, një trend që e rëndon më tej sistemin.
