Shqiptarët, vllehët dhe bullgarët janë pjesmarrës në Kryengritjen e Ilindenit. Këtë e dëshmojnë historianë dhe dokumente nga arkivat e njohura botërore dhe rajonale.
Sipas historianëve, roli i shqiptarëve dhe i të tjerëve në këtë kryengritje sikur harrohet, duke ua lënë meritën e kësaj pjese të historisë, kryesisht maqedonasve.
Fakte për pjesmarrjen e shqiptarëve në kryengritjen e 2 gushtit, e gjen pothuajse në të gjitha dokumentet e kohës bullgare, austro-hungareze dhe të tjera.
Pjesëmarrja dhe kontributi i shqiptarëve në këtë kryengritje me karakter lokal ka qenë evident, jo vetëm në parapregaditjen, por edhe me pjesëmarrje, dhe kjo dokumentohet edhe në organet legjislative, në Kuvendin e madh i cili pas 2 gushtit u zgjodh me 60 vetë, me 20 shqiptarë, 20 vllehë dhe 20 bullgar.Shqiptarët kanë qenë pjesë edhe të qeverisë së përkohëshme të Krushevës. Prania e shqiptarëve është edhe në Qeverinë e përkohshme të Krushevës.
