Kafeina mund ta lehtësojë dhimbjen e kokës, por edhe ta shkaktojë: nga çfarë varet efekti?
Kafeina është përbërës i disa barnave kundër migrenës, por konsumimi i tepërt ose pakësimi i menjëhershëm i saj mund të ketë efekt të kundërt. Nutricionistet shpjegojnë se çfarë duhet të keni parasysh për t’i zvogëluar dhimbjet e kokës.
Përballja me dhimbjet e kokës, veçanërisht me migrenën, mund të jetë e ndërlikuar dhe të kërkojë më shumë sesa marrjen e herëpashershme të barnave kundër dhimbjes. Kur dhimbjet bëhen të shpeshta, ia vlen t’u kushtohet vëmendje edhe zakoneve të përditshme, përfshirë ushqimin, marrjen e lëngjeve dhe konsumimin e kafeinës.
Kafeina është një nga faktorët që mund të ndikojë në shfaqjen dhe intensitetin e dhimbjeve të kokës, por efekti i saj nuk është i njëjtë te të gjithë. Dy nutricioniste i shpjegojnë portalit “EatingWell” se konsumimi i moderuar dhe i rregullt mund të ndihmojë në lehtësimin e dhimbjes, ndërsa marrja e tepërt ose pakësimi i menjëhershëm mund të shkaktojë probleme. Nëse dhimbjet përsëriten, është e rëndësishme të konsultoheni me mjekun për të përjashtuar shkaqe të tjera shëndetësore. Mund të ndihmojë edhe përcjellja e faktorëve të mundshëm nxitës që lidhen me ushqimin.
Si mund ta lehtësojë kafeina dhimbjen e kokës?
“Në sasi të moderuar dhe të qëndrueshme, kafeina vepron si vazokonstriktor”, shpjegon nutricionistja Ella Davar. Kjo do të thotë se mund të shkaktojë ngushtimin e enëve të gjakut. Për këtë arsye, në disa preparate kundër dhimbjes së kokës dhe migrenës që shiten pa recetë, ajo përdoret në kombinim me barna kundër dhimbjes, si paracetamoli ose aspirina.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se kafeina ndihmon te të gjithë. Nutricionistja Alison Tepper thekson se reagimi varet nga ndjeshmëria individuale, sasia e konsumuar dhe zakonet e përdorimit. Te disa njerëz kafeina mund ta lehtësojë dhimbjen, ndërsa te të tjerë mund të jetë një nga faktorët që e shkaktojnë ose e përkeqësojnë atë.
Prandaj, është e dobishme të shënoni kur shfaqet dhimbja dhe sa kafe, çaj, pije energjike ose burime të tjera të kafeinës konsumoni gjatë ditës. Një ditar i ushqimeve, pijeve dhe simptomave mund t’ju ndihmojë të dalloni modele të përsëritura dhe të kuptoni nëse kafeina ndikon në rastin tuaj.
Konsumimi i tepërt mund të kontribuojë në dehidratim
Kafeina ka efekt diuretik, që do të thotë se mund të rrisë nxjerrjen e urinës. Në sasi të zakonshme dhe të moderuara, ky efekt zakonisht nuk është i theksuar. Por sasitë më të mëdha, sidomos kur shoqërohen me marrje të pamjaftueshme të ujit, mund të kontribuojnë në dehidratim. Mungesa e lëngjeve mund të shkaktojë dhimbje koke ose t’i përkeqësojë simptomat te personat e prirë ndaj migrenës.
Sipas Tepper, dehidratimi mund të ndikojë edhe në mënyrën se si organizmi e përjeton dhimbjen. Artikulli përmend gjithashtu një studim, sipas të cilit reagimet ndaj dhimbjes ishin më të theksuara te pjesëmarrësit e dehidratuar. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo dhimbje koke pas konsumimit të kafesë shkaktohet nga mungesa e ujit.
Nutricionistja thekson se humbja e tepërt e lëngjeve mund të ndikojë edhe në ekuilibrin e disa mineraleve, përfshirë magnezin. Te disa njerëz, mungesa e tij mund të lidhet me dhimbjet e kokës. Burime të mira të magnezit janë farat, frutat arrore, bishtajoret dhe perimet me gjethe të gjelbra të errëta.
Pakësimi i menjëhershëm i kafeinës mund të shkaktojë dhimbje koke
Nëse pini kafe rregullisht dhe një mëngjes e kaloni filxhanin e zakonshëm, mund të ndieni dhimbje koke. Te personat që marrin kafeinë rregullisht, simptomat e ndërprerjes mund të fillojnë vetëm 12 deri në 24 orë pas pakësimit ose ndërprerjes së saj. Dhimbja e kokës shpesh arrin intensitetin më të lartë 20 deri në 51 orë pas konsumimit të fundit.
Kjo ndodh sepse organizmi përshtatet me praninë e rregullt të kafeinës, ndaj ndryshimi i menjëhershëm mund të shkaktojë përkohësisht simptoma të pakëndshme. Sipas Davar, pakësimi i kafeinës është një faktor i njohur që mund të nxisë dhimbje koke dhe migrenë te personat që e konsumojnë rregullisht.
Nëse dëshironi ta pakësoni konsumimin, ulja graduale mund të jetë më e lehtë për organizmin sesa ndërprerja e menjëhershme. Dhimbjet fillestare zakonisht janë të përkohshme, por kohëzgjatja dhe intensiteti i tyre mund të ndryshojnë nga personi në person.
Çfarë tjetër mund të ndihmojë në parandalimin e dhimbjeve të kokës?
Përveç kujdesit ndaj konsumimit të kafeinës, nutricionistet rekomandojnë disa zakone që mund të ndihmojnë në zvogëlimin e shpeshtësisë së dhimbjeve të kokës.
Hani dhe pini rregullisht gjatë ditës. Pauzat e gjata mes vakteve dhe marrja e pamjaftueshme e lëngjeve mund të shkaktojnë ose përkeqësojnë dhimbjen e kokës te disa njerëz. Tepper rekomandon vakte të rregullta, afërsisht çdo tre deri në katër orë, si dhe ngrënien e mëngjesit brenda orës së parë pas zgjimit. Kombinimi i proteinave dhe karbohidrateve, për shembull bajame me fruta, mund të ndihmojë në ruajtjen e energjisë mes vakteve.
Përfshini ushqime të pasura me acide yndyrore omega-3. Davar rekomandon peshq të pasur me omega-3, si salmoni, si pjesë të një ushqyerjeje të larmishme që mund të ndihmojë në uljen e proceseve inflamatore. Megjithatë, ushqimi nuk e zëvendëson trajtimin mjekësor te personat që vuajnë nga migrena të shpeshta ose të forta.
Kushtojuni vëmendje faktorëve të mundshëm nxitës. Te disa njerëz, dhimbjet e kokës mund të lidhen me ushqime dhe pije të caktuara. Ndër faktorët e mundshëm janë djathërat e stazhionuar, mishi i përpunuar që përmban nitrate dhe nitrite, alkooli, veçanërisht vera e kuqe, si dhe glutamati monosodium dhe ëmbëltuesi aspartam. Kjo nuk do të thotë se këto ushqime shkaktojnë migrenë te të gjithë. Prandaj, është më mirë të përcillni reagimin tuaj personal sesa të përjashtoni pa nevojë grupe të tëra ushqimesh.
Mbani një ditar të simptomave. Shënimi i vakteve, pijeve, kohës kur shfaqet dhimbja dhe intensitetit të saj mund t’ju ndihmojë të dalloni modele të mundshme. Këto informacione mund të jenë të dobishme edhe gjatë konsultimit me mjekun ose nutricionistin.
Kërkoni këshillë profesionale nëse dhimbjet vazhdojnë. Nëse ndryshimet në ushqyerje dhe në zakone nuk ndihmojnë, nevojitet vlerësim mjekësor. Siç shpjegon Tepper, migrena mund të ketë disa faktorë nxitës, përfshirë alergjitë sezonale, ndryshimet hormonale dhe kushtet atmosferike.
Çelësi është te moderimi dhe qasja individuale
Për shumicën e njerëzve, kafeina nuk është automatikisht as e dobishme, as e dëmshme kur bëhet fjalë për dhimbjet e kokës. Ndikimi i saj varet nga sasia, rregullsia e konsumimit dhe ndjeshmëria individuale. Te disa njerëz mund të ndihmojë në lehtësimin e dhimbjes, ndërsa te të tjerë konsumimi i tepërt ose ndërprerja e menjëhershme mund të ketë efekt të kundërt.
Marrja e mjaftueshme e ujit, vaktet e rregullta, ushqyerja e larmishme dhe dallimi i faktorëve personalë nxitës mund të ndihmojnë në kontrollimin e dhimbjeve të kokës. Nëse ato janë të shpeshta, të forta ose shfaqen bashkë me simptoma të reja dhe të pazakonta, është e rëndësishme të kërkoni këshillë mjekësore, në vend që ta trajtoni problemin vetëm duke ndryshuar konsumimin e kafesë.
