Të martën, Brukseli u detyrua të shtynte një konferencë ndërqeveritare të planifikuar me Podgoricën. Mali i Zi konsiderohet kandidati që ka bërë më shumë përparim në negociata, por Kroacia përsëriti kundërshtimin e saj ndaj mbylljes së disa kapitujve të negociatave për shkak të çështjeve dypalëshe.
Mali i Zi ka mbyllur 18 kapituj deri më tani dhe planifikon të përfundojë negociatat për 15 të tjerët deri në fund të muajit. Pas kësaj, shtetet anëtare duhet të japin miratimin e tyre përfundimtar për mbylljen e tyre. Megjithatë, mosmarrëveshjet e gjata me Kroacinë e kërcënojnë këtë plan. Diplomatët e njohur me bisedimet thonë se qëllimi i Malit të Zi për të përfunduar kapitujt deri në fund të vitit mbetet i arritshëm, por presioni për shkak të afateve është në rritje.
Zagrebi po e kushtëzon marrëveshjen e tij me pagesën e kompensimit për të mbijetuarit e kampit Morinj dhe bashkëpunimin në kërkimin e 14 personave që ende konsiderohen të zhdukur nga Lufta për Atdhe. Kroacia po kërkon gjithashtu ndjekjen penale të krimeve të luftës dhe zgjidhjen e kërkesave pronësore nga familjet kroate në Mal të Zi.
“Me qëllim përmirësimin e marrëdhënieve dhe zgjidhjen e çështjeve të hapura, Kroacia e ka ftuar përsëri Malin e Zi në një dialog në fund të vitit 2024. Këto çështje duhet të përfundohen në mënyrë që të mos e rëndojnë fazën vendimtare dhe përfundimtare të procesit të pranimit”, tha Ministria Kroate e Punëve të Jashtme dhe Evropiane në korrik.
Kroacia po kërkon gjithashtu të ndryshojë emrin e pishinës që mban emrin e Zoran Gopčević, një ish-lojtar vaterpoloje i lidhur me kampin Morinj. Ekziston gjithashtu një mosmarrëveshje për kufirin detar dhe kthimin e anijes stërvitore Jadran.
Bisedimet dypalëshe në nivel ministror kanë vazhduar javët e fundit, me pjesëmarrjen e Komisionit Evropian, por ende nuk është arritur asnjë zgjidhje. Si rezultat, Kroacia konfirmoi bllokimin e saj për mbylljen e Kapitullit 14 mbi politikën e transportit në një takim teknik të martën. Zagrebi gjithashtu po bllokon aktualisht kapitujt mbi politikën e jashtme dhe të sigurisë, gjyqësorin dhe të drejtat themelore, si dhe drejtësinë, lirinë dhe sigurinë.
Një takim i ri dypalësh do të zhvillohet në Zagreb në fillim të tetorit. Nëse në takim arrihet përparim i mjaftueshëm, pritet që disa kapituj të mund të mbyllen në konferencën ndërqeveritare më 12 ose 13 tetor.
Komisioni Evropian është i shqetësuar se mosmarrëveshjet mund ta ngadalësojnë ndjeshëm progresin e kandidatit të renditur më lart dhe po ndërmjetëson në mënyrë aktive një marrëveshje. Pas një konference ndërqeveritare në korrik, Komisionerja e Zgjerimit Marta Cos tha se besonte që Mali i Zi mund t’i bashkohej BE-së deri në vitin 2028, edhe nëse nuk i mbyll të gjitha kapitujt e negociatave këtë vit.
Në atë rast, megjithatë, suksesi i Podgoricës do të varet nga ratifikimi i shpejtë i traktatit të pranimit. Ky proces mund të ngadalësohet nga zgjedhjet e ardhshme në shtetet anëtare kryesore si Franca dhe Spanja, ku forcat politike shpesh skeptike ndaj zgjerimit të Unionit po fitojnë forcë.
“Shpejtësia e procesit të ratifikimit në të gjitha shtetet anëtare do të jetë thelbësore”, përfundoi Kos.
