Poema “Tam O’Shanter”, një nga veprat më të njohura të poetit kombëtar të Skocisë, Robert Burns, vazhdon të ruajë fuqinë dhe ndikimin e saj edhe 235 vjet pas botimit të parë në vitin 1791.
Me rastin e Burns Night, që shënohet çdo vit më 25 janar, skocezë në mbarë botën mblidhen për të nderuar jetën dhe veprën e poetit, përmes darkave tradicionale, recitimeve poetike dhe këngëve që kanë kaluar brez pas brezi. Në këto mbrëmje festive, “Tam O’Shanter” zë një vend të veçantë, si një rrëfim i gjallë për alkoolin, magjinë, frikën dhe natyrën njerëzore.
Poema rrëfen historinë e Tam O’Shanter, një fermer i dhënë pas pijes dhe argëtimit, i cili pas një nate të gjatë në pijetore, përballet me një skenë makabre pranë kishës së vjetër të Alloway-t, ku shfaqen shtriga, djalli dhe rituale të errëta. Ajo që nis si një tregim plot humor dhe ironi, shndërrohet gradualisht në një reflektim të thellë mbi dobësitë, dëshirat dhe papërgjegjshmërinë njerëzore.
Studiuesit e letërsisë e konsiderojnë “Tam O’Shanter” si kryeveprën e Burns-it. Profesorja Pauline Mackay nga Universiteti i Glasgow-it thekson se poema është shumëdimensionale dhe përmbledh talentin e plotë të poetit, nga folklori skocez dhe peizazhi lokal, deri te psikologjia njerëzore dhe marrëdhëniet gjinore.
Edhe pse shpesh perceptohet si një histori argëtuese me shtriga dhe ndjekje dramatike, ekspertët vërejnë se në thelb ajo flet për “njeriun e zakonshëm”, me gjithë dobësitë dhe kontradiktat e tij. Sipas profesorit Gerard Carruthers, poema nuk tallet vetëm me personazhin kryesor, por me vetë natyrën njerëzore, duke e portretizuar atë me ironi, dashuri dhe realizëm të rrallë.
